Wiemy, kim byli chrześcijanie w pogańskim Wilnie
15 lipca 2026, 13:25Przed przyjęciem chrztu przez Litwę w 1387 roku Wilno uchodziło za miasto pogańskie. Jednak w centrum miasta, przy ulicy Bokšto, odkryto cmentarzysko funkcjonujące od drugiej połowy XIII do XIV wieku, na którym praktykowano pochówek szkieletowy zgodny z tradycją chrześcijańską. Zmarłych układano na wznak, na osi wschód–zachód, a w ich grobach archeolodzy znaleźli krzyże i enkolpiony (relikwiarze). Ponad pięćset zachowanych grobów wiąże się z tzw. civitas Ruthenica, dzielnicą ruską wzmiankowaną w kronice Wiganda z Marburga z 1383 roku. Naturalnym jest więc pytanie o pochodzenie tamtejszej ludności. Czy byli to migranci, czy też populacja miejscowa, która przyjęła prawosławie.
Kwantowe właściwości węglika krzemu
3 listopada 2011, 13:03Odkrycie dokonane przez uczonych z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Santa Barbara (UCSB) daje nadzieję na wykorzystanie węglika krzemu - materiału powszechnie używanego w elektronice - do stworzenia urządzeń obliczeniowych opierających się na mechanice kwantowej.
Szczęśliwe spotkanie po 62 latach
28 marca 2012, 16:09Cardioglossa cyaneospila to żaba opisana w 1949 r. Potem przedstawicieli tego gatunku nie widywano przez 62 lata. Aż do grudnia 2011 r., gdy herpetolodzy z Kalifornijskiej Akademii Nauk oraz Uniwersytetu Teksańskiego w El Paso ponownie natrafili na jednego osobnika podczas ekspedycji w Burundi.
Pochówek dziadka sępa
26 października 2012, 11:31Na stanowisku archeologicznym Tak'alik Ab'aj w Gwatemali odkryto grobowiec sprzed ponad 2 tys. lat. Archeolodzy podkreślają, że dzięki niemu będzie można lepiej poznać wczesny okres rozwoju cywilizacji Majów.
Molekuła schładzająca klimat
25 kwietnia 2013, 10:35Uczeni zdobyli kolejny dowód na istnienie w atmosferze molekuł, które, reagując z zanieczyszczeniami, mogą niwelować skutki globalnego ocieplenia. Uczeni z brytyjskich University of Manchester, Bristol University, Southampton University oraz amerykańskiego Sandia National Laboratories odkryli drugą z molekuł Criegee'a i zbadali jej reaktywność
Nowa klasa gwiazd hiperprędkościowych?
10 stycznia 2014, 13:40Międzynarodowy zespół astronomów odkrył nową klasę gwiazd hiperprędkościowych, czyli takich, które poruszają się ze znacznie większą prędkością niż większość gwiazd. Tego typu obiekty mają na tyle duża prędkość, że mogą wyrwać się w pola grawitacyjnego Drogi Mlecznej
Księgowość żetonowo-klinowa
14 lipca 2014, 13:29Podczas wykopalisk w Ziyaret Tepe w południowo-wschodniej Turcji natrafiono na liczne żetony z gliny, za pomocą których dokumentowano przebieg wymiany handlowej. Nie byłoby w tym nic dziwnego, gdyby nie fakt, że dotąd zakładano, że taki sposób prowadzenia księgowości stał się zbędny po pojawieniu się pisma.
Niezwykłe statki z Yenikapi
29 grudnia 2014, 10:55Gdy w 2004 roku archeolodzy rozpoczynali w Turcji prace wykopaliskowe, nie spodziewali się, że trafią na niezwykły skarb – 37 statków z okresu Cesarstwa Bizantyjskiego. Jednostki odkryto w Yenikapi, porcie Konstantynopola. Pochodzą one z V–XI wieku i zachowały się wyjątkowo dobrze
W jerozolimskiej dzielnicy odkryto akwedukt sprzed ponad 2 tys. lat
26 maja 2015, 06:37Podczas prac budowlanych w kwartale Umm Tuba odkryto fragment akweduktu sprzed ponad 2 tysięcy lat, za pośrednictwem którego dostarczano wodę do Jerozolimy.
Brzoskwiniowa paleodieta
2 grudnia 2015, 07:23Na południowym zachodzie Chin odkryto skamieniałości endokarpu brzoskwiń sprzed ponad 2,5 mln lat.
